نام گرید
UNS مانند C11000 یا C12200 دامنه ترکیب و خانواده متالورژیکی را مشخص میکند؛ نامهایی مثل ETP، OF و DHP معادل یکدیگر نیستند.
فسفربرنز،برنجی،مس،آلومینیوم برنز
مرجع گریدهای مس خالص، رسانا و اکسیژنزداییشده
جدول استاندارد مس مقایسه C10100 تا C14500
«مس ۹۹٫۹ درصد» یک سفارش کامل نیست. C11000، مس بدون اکسیژن، مس فسفرزداییشده و مس تلوریومدار ممکن است همگی درصد بالایی مس داشته باشند اما در رسانایی، جوشکاری، کار در خلأ و ماشینکاری رفتار یکسانی ندارند. این صفحه کد گرید را به شکل محصول و استاندارد فعال آن متصل میکند.
تصویر، نمای مفهومی خانواده محصولات مسی است؛ سایز، گرید و موجودی هر محموله در زمان استعلام تأیید میشود.
گریدهای اصلی مرجعC10100 تا C14500
مس موجود سایتC11000 پس از استعلام
چگالی محاسبات عمومیحدود 8.94 g/cm³
مرجع پذیرش نهاییاستاندارد + گواهی محموله
چرا درصد مس بهتنهایی کافی نیست؟
گریدهای تجاری مس با کنترل اکسیژن، فسفر، نقره یا عناصر ماشینکاری از یکدیگر جدا میشوند. همین مقادیر کوچک میتوانند روی هدایت الکتریکی، حساسیت به تردی هیدروژنی، قابلیت لحیمکاری، جوشکاری و تولید براده اثر بگذارند. ASTM B224-16(2022) انواع مس را طبقهبندی میکند، اما خودش استاندارد تحویل محصول نیست؛ ورق، باسبار، میلگرد، لوله یا شکل پالایشگاهی هرکدام مشخصات محصول جدا میخواهند.
شکل محصول
ورق و تسمه با B152، باسبار و میلگرد با B187، لوله عمومی با B75 و مواد پالایشگاهی بدون اکسیژن با B170 مسیر متفاوت دارند.
وضعیت تحویل
تمپر، ابعاد، سختی، رسانایی و آزمون تردی هیدروژنی بر اساس کاربرد و استاندارد سفارش تعیین میشوند.
!
شفافیت موجودی
وجود اطلاعات C10100، C10200، C12000، C12200 یا C14500 در این راهنما به معنی موجودی آنها نیست. مسیر فروش فعلی سایت برای مس C11000 تعریف شده و همان هم باید با سایز و گواهی محموله تأیید شود.
جدول گریدهای پرکاربرد مس و تفاوت انتخاب
اعداد رسانایی زیر دادههای مرجع Copper Development Association هستند و به وضعیت ذکرشده در منبع وابستهاند. برای طراحی، حد پذیرش باید در استاندارد و گواهی همان محصول ثبت شود.
| گرید UNS | نام متداول | مس حداقل یا مشخصه ترکیب | رسانایی مرجع | انتخاب معمول | هشدار کاربردی |
|---|---|---|---|---|---|
| C10100 | OFE؛ مس بدون اکسیژن الکترونیکی | Cu حداقل 99.99% | حداقل 101% IACS | کاربردهای الکترونیکی، خلأ و رسانایی بالا | فقط «مس خالص» نامیدن آن کافی نیست؛ حدود ناخالصی اهمیت دارد. |
| C10200 | OF؛ مس بدون اکسیژن | Cu با احتساب Ag حداقل 99.95% | حداقل 100% IACS | رسانایی بالا و کاربردهای حساس به اکسیژن | OFE و OF دو گرید جدا در B170 هستند. |
| C11000 | ETP؛ مس الکترولیتی سختقیر | Cu حداقل 99.90% | حداقل 100% IACS در حالت آنیل | ورق، میلگرد، باسبار و رسانای عمومی | وجود اکسیژن کنترلشده برای بعضی محیطهای هیدروژنی مهم است. |
| C12000 | DLP؛ فسفرزداییشده کمفسفر | Cu حداقل 99.90%؛ P حدود 0.004–0.015% | حدود 98% IACS | فرمدهی و جوشکاری با حفظ رسانایی نسبتاً بالا | به C11000 یا C12200 تبدیل خودکار نشود. |
| C12200 | DHP؛ فسفرزداییشده پرفسفر | Cu حداقل 99.90%؛ P حدود 0.015–0.040% | حدود 85% IACS | لوله، مبدل حرارتی، جوشکاری و لحیمکاری | کاهش رسانایی در برابر مزایای ساخت باید سنجیده شود. |
| C14500 | PTE؛ مس تلوریومدار | گرید مس آلیاژیشده برای ماشینکاری | حدود 93% IACS | قطعات تراشکاریشده با رسانایی خوب | امتیاز ماشینکاری CDA برابر 85 است؛ گرید خالص رسانای معمول نیست. |
i
«خلوص» و «رسانایی» یک عدد واحد نیستند
درصد مس، مقدار اکسیژن و فسفر، شرایط متالورژیکی و تمپر همزمان اثر دارند. C10100 با حداقل 99.99 درصد مس برای الزامات خاص تعریف میشود؛ C11000 با حداقل 99.90 درصد مس میتواند در حالت آنیل حداقل 100% IACS داشته باشد. پس درصد بالاتر بهتنهایی انتخاب کاربرد را تعیین نمیکند.
سه خانوادهای که بیشترین اشتباه را ایجاد میکنند
ETP، OF/OFE و DHP هر سه «مس با خلوص بالا» تلقی میشوند، اما مسیر تولید و اولویت کاربردشان متفاوت است.
انتخاب رایج برای رسانایی الکتریکی، باسبار، ورق و میلگرد؛ اکسیژن کنترلشده دارد و برای سفارش باید تمپر و رسانایی مشخص شود.
برای الزامات اکسیژن بسیار پایین، خلأ یا الکترونیک مطرح میشوند. ASTM B170 دو درجه پالایشگاهی را جدا تعریف میکند.
فسفر باقیمانده قابلیت ساخت و جوشکاری را تقویت میکند، اما رسانایی آن از ETP و OF کمتر است؛ برای لوله و مبدل رایج است.
جدول استاندارد ASTM مس بر اساس شکل محصول
سال نسخه مهم است. استاندارد قدیمی درجشده در کاتالوگ یا نقشه باید از نظر فعالبودن و تغییرات نسخه بررسی شود. وضعیت زیر در ۲۹ اوت ۲۰۲۶ با صفحات رسمی ASTM تطبیق داده شده است.
| شکل یا مرحله تولید | استاندارد فعال | دامنه مهم | گریدهای نمونه | نکته سفارش |
|---|---|---|---|---|
| ورق، تسمه، پلیت و رولبار مسی | ASTM B152/B152M-24 | محصولات تخت مس کارشده | C10100، C10200، C11000، C12000، C12200 و گریدهای درجشده | گرید، تمپر، ضخامت، عرض، صافی و مقاومت الکتریکی مشخص شود. |
| باسبار، میلگرد و شکل رسانا/عمومی | ASTM B187/B187M-26 | هادیهای باس و مقاطع عمومی | C10100، C10200، C11000، C12000؛ C12200 برای کاربرد عمومی | اگر گرید در قرارداد مشخص نشود، استاندارد ممکن است گزینههای متعددی مجاز بداند. |
| راد اولیه تولید هادی الکتریکی | ASTM B49-20 | راد 6.4 تا 35 میلیمتر برای ساخت رسانا | ETP، بدون اکسیژن یا FRHC پررسانا طبق جدول استاندارد | این استاندارد صفحه فروش میلگرد ماشینکاری نیست. |
| لوله مسی بدون درز عمومی | ASTM B75/B75M-26 | لوله گرد، مستطیل و مربع مهندسی | C10100، C10200، C10300، C10800، C12000، C12200 | C11000 در دامنه فهرستشده B75-26 نیست؛ گرید را حدس نزنید. |
| اشکال پالایشگاهی مس بدون اکسیژن | ASTM B170-24 | وایربار، بیلت و کیک بدون اکسیژن | درجه 1 = C10100؛ درجه 2 = C10200 | حد اکسیژن تعریفشده حداکثر 0.0010% است. |
| کاتد مس الکترولیتی | ASTM B115-24 | کاتد الکتروتصفیه یا الکترووینینگ | ماده اولیه پالایشگاهی | کاتد با ورق یا میلگرد نهایی C11000 یکی نیست. |
| طبقهبندی انواع مس | ASTM B224-16(2022) | تعریف نامها و خانوادههای مس | OFE، OF، ETP، DLP، DHP و غیره | طبقهبندی است، نه استاندارد مشخصات محصول. |
!
استاندارد قدیمی B133M
برخی صفحات یا کاتالوگهای قدیمی برای مقاطع مسی ASTM B133M-93A را ذکر میکنند؛ این استاندارد در سال 1994 پس گرفته شده است. برای سفارش جدید مقاطع رسانا و عمومی، دامنه نسخه فعال B187/B187M-26 و الزامات قرارداد بررسی شود.
از کاربرد تا مشخصات خرید مس
ترتیب درست تصمیم، از نیاز قطعه شروع میشود. اگر فقط «مس قرمز» یا «مس 99.9» نوشته شود، رسانایی، اکسیژن، تمپر و شکل محصول هنوز مبهماند.
کاربردرسانا، خلأ، لوله یا تراش
شکلورق، تسمه، باسبار، گرد یا لوله
گریدC11000 یا گزینه تأییدشده
تمپرآنیل، سخت یا حالت دیگر
استانداردشماره و نسخه فعال
گواهیآنالیز، رسانایی و ابعاد
برای باسبار و توزیع قدرت
C11000 گزینه رایج است، اما طراحی تنها با گرید تمام نمیشود. سطح مقطع، افزایش دما، اتصال، پوشش، شعاع گوشه، رسانایی و اتصال کوتاه باید کنترل شوند.
برای لوله و مبدل حرارتی
DHP یا DLP بسته به استاندارد و روش ساخت مطرح میشوند. لوله عمومی B75، لوله تبرید B280 و لوله مبدل B111 دامنههای جدا دارند؛ شماره استاندارد را از روی کاربرد انتخاب کنید.
- OD، ضخامت، طول و تمپر
- آزمون فشار یا جریان گردابی در صورت الزام
چکلیست استعلام و گواهی مس
این اطلاعات اختلاف میان درخواست، پیشفاکتور و کالای تحویلی را کم میکنند و اجازه میدهند دو پیشنهاد واقعاً قابلمقایسه باشند.
گرید UNS و اینکه معادلسازی مجاز است یا خیر
شکل محصول، روش تولید و کاربرد نهایی
استاندارد همراه با سال/نسخه مورد توافق
ابعاد، طول، تعداد، تلرانس و کیفیت سطح
تمپر، سختی یا خواص مکانیکی موردنیاز
حد رسانایی یا مقاومت الکتریکی در صورت اهمیت
آزمون تردی هیدروژنی، فشار یا NDT در صورت الزام
گواهی آنالیز و ردیابی شماره ذوب یا محموله
₿
قیمت در صفحه استاندارد اعلام نمیشود
قیمت به مقطع، وزن، گرید، تمپر، موجودی، برش و شرایط تحویل وابسته است. برای ردیفهای تجاری به صفحات میلگرد مس C11000، ورق مس باهنر و تسمه مسی مراجعه کنید.
پرسشهای متداول جدول استاندارد مس
آیا مس C11000 همان مس 99.9 درصد است؟
C11000 حداقل 99.90 درصد مس دارد، اما عبارت 99.9 بهتنهایی اکسیژن، رسانایی، تمپر و استاندارد محصول را مشخص نمیکند. برای سفارش باید کد گرید و شکل محصول نیز نوشته شود.
تفاوت C10100 و C10200 چیست؟
هر دو بدون اکسیژناند، اما ASTM B170 درجه 1 را به C10100/OFE و درجه 2 را به C10200/OF مرتبط میکند. حدود ترکیب و رسانایی آنها یکسان نیست.
برای ورق و تسمه مسی کدام ASTM مطرح است؟
ASTM B152/B152M-24 استاندارد فعال مهم برای ورق، تسمه، پلیت و رولبار مسی است و چند گرید از جمله C10100، C10200، C11000، C12000 و C12200 را پوشش میدهد.
برای باسبار مسی کدام استاندارد مناسب است؟
ASTM B187/B187M-26 برای باسبار، میلگرد و شکلهای رسانا و عمومی اهمیت دارد. گرید، تمپر، ابعاد، لبه و رسانایی باید در سفارش روشن شوند.
آیا ASTM B75 شامل لوله C11000 است؟
دامنه B75/B75M-26 گریدهای C10100، C10200، C10300، C10800، C12000 و C12200 را فهرست میکند و C11000 در این فهرست نیست؛ بنابراین گرید لوله را نباید از روی نام بازار حدس زد.
چرا رسانایی C12200 کمتر از C11000 است؟
فسفر باقیمانده در C12200 به اکسیژنزدایی و قابلیت ساخت کمک میکند، اما هدایت الکتریکی را کاهش میدهد. انتخاب آن بر اساس کاربرد لوله، جوشکاری و انتقال حرارت انجام میشود.
آیا C14500 برای قطعه تراشکاری مناسب است؟
C14500 مس تلوریومدار با امتیاز ماشینکاری مرجع 85 و رسانایی حدود 93% IACS است؛ بااینحال محدودیتهای کاربرد و گواهی واقعی محموله باید بررسی شوند.
گواهی مس رسانا چه مواردی را نشان دهد؟
شناسه محموله، گرید، ترکیب، تمپر، ابعاد و در صورت الزام رسانایی یا مقاومت الکتریکی، خواص مکانیکی و نتایج آزمون باید قابلردیابی باشند.
صفحات تخصصی محصولات و انتخاب مس
منابع رسمی و تاریخ بازبینی
منابع و وضعیت استانداردها در ۲۹ اوت ۲۰۲۶ کنترل شدهاند. برای قرارداد جدید، نسخه جاری استاندارد دوباره بررسی شود.
صنایع مس شهید باهنر: مقاطع مسی
Copper.org: C10100
Copper.org: C10200
Copper.org: C11000
Copper.org: C12200
Copper.org: C14500
ASTM B152/B152M-24
ASTM B187/B187M-26
ASTM B75/B75M-26
ASTM B170-24
ASTM B224-16(2022)
Copper.org: C10100
Copper.org: C10200
Copper.org: C11000
Copper.org: C12200
Copper.org: C14500
ASTM B152/B152M-24
ASTM B187/B187M-26
ASTM B75/B75M-26
ASTM B170-24
ASTM B224-16(2022)
بازبینی فنی: مهندس علی همتیزاده ممقانی — کارشناسی ارشد مهندسی متالورژی؛ انتخاب و تأمین آلیاژهای غیرآهنی.
گرید و استاندارد قطعه مسی را دقیق کنید
کاربرد، شکل محصول، ابعاد، تعداد، تمپر، حد رسانایی و نیاز به گواهی را ارسال کنید تا امکان تأمین C11000 یا نیاز واقعی به گرید دیگری بدون ادعای موجودی ساختگی بررسی شود.