نمای مفهومی مقاطع و قطعات آلومینیوم برنز C95200 تا C95800
رنگین فلز ممقانی / دانشنامه فنی / آلومینیوم برنز

جدول استاندارد آلومینیوم برنز

مرجع مقایسه آلیاژهای ریختگی C95200، C95400، C95500 و C95800؛ شامل ترکیب شیمیایی، مسیر تولید، استانداردهای فعال ASTM، معیار انتخاب و اطلاعاتی که باید در سفارش و گواهی متریال کنترل شود.

بازبینی فنی: مهندس علی همتی‌زاده ممقانی — کارشناسی ارشد مهندسی متالورژی
تصویر صنعتی مفهومی است و موجودی واقعی انبار را نشان نمی‌دهد.

پاسخ سریع: کدام جدول را باید بخوانیم؟

چهار کد این صفحه شماره آلیاژ در نظام UNS هستند و همگی در خانواده آلومینیوم برنزهای ریختگی قرار می‌گیرند. UNS ترکیب آلیاژ را مشخص می‌کند؛ اما روش ساخت و شرایط پذیرش را باید از استاندارد محصول، مانند ASTM B148، B505 یا B271، دریافت کرد. بنابراین نوشتن «C95500» به‌تنهایی سفارش کامل نیست.

آلومینیوم–آهن برنزC95200
آلومینیوم برنز پرکاربردC95400
نیکل آلومینیوم برنزC95500
نیکل آلومینیوم برنز دریاییC95800

مرز مهم: این جدول درباره گریدهای ریختگی C95xxx است. آلیاژهای آلومینیوم برنز کارشده مانند برخی میله‌ها و ورق‌های wrought خانواده و استاندارد دیگری دارند؛ تطبیق صرفاً بر اساس واژه «آلومینیوم برنز» مجاز نیست.

جدول ترکیب شیمیایی C95200 تا C95800

مقادیر زیر درصد جرمی و بر پایه صفحات رسمی Copper Development Association هستند. برای پذیرش یک محموله، نتیجه آنالیز همان ذوب و حدود استاندارد خرید ملاک است؛ جدول وب جایگزین گواهی آزمایش نیست.

UNSمس Cuآلومینیوم Alآهن Feنیکل Niمنگنز و حدود ویژه
C95200حداقل ۸۶٪۸٫۵ تا ۹٫۵٪۲٫۵ تا ۴٪الزام محدوده مستقل نداردمجموع Cu و عناصر نام‌برده حداقل ۹۹٪
C95400حداقل ۸۳٪۱۰ تا ۱۱٫۵٪۳ تا ۵٪حداکثر ۱٫۵٪؛ شامل CoMn حداکثر ۰٫۵٪؛ مجموع نام‌برده‌ها با Cu حداقل ۹۹٫۵٪
C95500حداقل ۷۸٪۱۰ تا ۱۱٫۵٪۳ تا ۵٪۳ تا ۵٫۵٪؛ شامل CoMn حداکثر ۳٫۵٪؛ مجموع نام‌برده‌ها با Cu حداقل ۹۹٫۵٪
C95800حداقل ۷۹٪۸٫۵ تا ۹٫۵٪۳٫۵ تا ۴٫۵٪۴ تا ۵٪؛ شامل CoMn: ۰٫۸ تا ۱٫۵٪؛ Pb≤۰٫۰۳؛ Si≤۰٫۱۰؛ Fe نباید از Ni بیشتر شود

ترتیب ستون‌ها با صفحه منبع یکسان نیست و برای خوانایی فارسی بازچینش شده است. علامت «حداقل» یا «حداکثر» باید هنگام مقایسه آنالیز دقیقاً رعایت شود.

تفاوت عملی چهار گرید آلومینیوم برنز

C95200

آلومینیوم–آهن برنز بدون الزام نیکل مستقل در جدول ترکیب. برای قطعات عمومی‌تر ریختگی بررسی می‌شود، اما انتخاب نهایی به بار، سایش، محیط و روش تولید وابسته است.

C95400

آلومینیوم برنز پرکاربرد با آلومینیوم و آهن بالاتر از C95200. در قطعات مقاوم به بار و سایش مطرح است؛ خواص را باید برای شکل و وضعیت ریختگی سفارش خواند.

C95500

نیکل آلومینیوم برنز با ۳ تا ۵٫۵ درصد نیکل. برای قطعات مهندسی سنگین و شرایطی که استحکام و پایداری مهم است بررسی می‌شود. موجودی واقعی میلگرد این گرید جداگانه استعلام می‌شود.

C95800

نیکل آلومینیوم برنز با کنترل آهن، نیکل، منگنز و حدود سرب و سیلیسیم؛ در کاربردهای دریایی و تجهیزات سیال شناخته‌شده است، اما محیط سرویس باید توسط طراح تأیید شود.

این توضیحات «جهت انتخاب» هستند، نه مجوز جایگزینی گرید. تعویض C95400، C95500 یا C95800 بدون بازبینی نقشه، استاندارد، تنش، خوردگی و روش ساخت می‌تواند نتیجه قطعه را تغییر دهد.

جدول استانداردهای فعال بر اساس روش تولید

شماره آلیاژ و استاندارد محصول دو لایه جدا هستند. یک C95500 ماسه‌ای، پیوسته یا سانتریفیوژ باید تحت دامنه و الزامات مسیر ساخت مربوط بررسی شود.

استاندارد فعالمسیر یا شکل محصولدامنه کاربرد در سفارشموضوعی که باید صریح شود
ASTM B148-24ریخته‌گری ماسه‌ای آلومینیوم برنزشامل C95200، C95400، C95500 و C95800 و گریدهای دیگر فهرست استانداردنقشه، وضعیت عملیات حرارتی، خواص، محل نمونه و آزمون‌های اضافی
ASTM B505/B505M-23ریخته‌گری پیوسته rod، bar، tube و shapesمحصولات پیوسته‌ای که ممکن است برای انبار نیز تولید شوند و باید قابلیت ردیابی ذوب داشته باشندآزمون مکانیکی در این استاندارد هنگامی الزامی است که خریدار آن را در سفارش مشخص کند
ASTM B271/B271M-23ریخته‌گری سانتریفیوژ آلیاژهای پایه مسبوش، حلقه و قطعات سانتریفیوژ در ترکیب‌های پوشش‌داده‌شدهOD، ID، طول، بار تراش، خواص و روش پذیرش
ASTM B150/B150M-26میله، بار و مقاطع آلومینیوم برنز کارشدهبرای خانواده wrought؛ نباید خودکار به گریدهای ریختگی C95xxx تعمیم داده شودشماره UNS wrought، تمپر، شکل محصول و ویرایش قرارداد

UNS، ASTM و نام تجاری چه تفاوتی دارند؟

سه پرسش جدا

  • UNS چیست؟ هویت ترکیب آلیاژ؛ مانند C95500.
  • ASTM چیست؟ مشخصات محصول و الزامات پذیرش؛ مانند B505 برای ریخته‌گری پیوسته.
  • فرم چیست؟ میلگرد، لوله خام، بوش، قطعه ماسه‌ای یا سانتریفیوژ.
  • وضعیت چیست؟ as-cast، عملیات حرارتی‌شده یا ماشین‌کاری‌شده طبق سفارش.

چرا «معادل» خطرناک است؟

یک نام قدیمی، استاندارد اروپایی، نام کارخانه یا عنوان بازاری ممکن است فقط در بخشی از ترکیب یا کاربرد به UNS نزدیک باشد. معادل‌سازی باید با جدول ترکیب، خواص، روش تولید و وضعیت عملیات حرارتی انجام شود؛ شباهت نام یا رنگ کافی نیست.

در خرید حساس، هر دو کد مرجع روی نقشه ثبت و حدود پذیرش به‌صورت قراردادی تعیین می‌شود.

خواص مکانیکی را از کدام جدول بخوانیم؟

برای این چهار گرید یک عدد ثابت جهانی برای استحکام، تسلیم، ازدیاد طول یا سختی وجود ندارد. روش ریخته‌گری، ضخامت، محل نمونه، عملیات حرارتی و شرایط استاندارد روی نتیجه اثر می‌گذارد. به همین دلیل مقایسه فقط با عددی که شکل محصول و شرایط آزمون آن مشخص نیست، تصمیم مهندسی قابل اتکا ایجاد نمی‌کند.

مسیر محصولمنبع خواص قراردادینکته آزمون
ماسه‌ای تحت B148جدول همان ویرایش استاندارد و الزامات سفارشخواص از نمونه‌های آزمون ریخته‌شده جداگانه تعیین می‌شوند؛ ارتباط با خود قطعه باید در قرارداد فهمیده شود
پیوسته تحت B505سفارش خرید، استاندارد و گواهی همان lotطبق خلاصه رسمی ASTM، آزمون مکانیکی فقط در صورت درخواست خریدار الزامی است
سانتریفیوژ تحت B271جدول استاندارد، test bar و الزامات تکمیلی خریدارابعاد خام و نهایی، محل نمونه و پذیرش باید روشن باشد

قاعده کنترل: اگر فروشنده عدد خواص ارائه می‌کند، حتماً بپرسید آن عدد مربوط به کدام UNS، روش تولید، عملیات حرارتی، ضخامت و نمونه آزمون است.

راهنمای انتخاب بر اساس مسئله قطعه

مسئله طراحی یا خریدگریدی که معمولاً بررسی می‌شودکنترل پیش از انتخاب
قطعه عمومی آلومینیوم–آهن برنزC95200بار، سایش، خواص موردنیاز و امکان تولید
بوش، چرخ‌دنده یا قطعه باربر و سایشیC95400 یا C95500فشار سطحی، سرعت، روانکاری، ضربه، عملیات حرارتی و MTC
بار سنگین و نیاز به نیکل آلومینیوم برنزC95500روش تولید، خواص قراردادی، ماشین‌کاری و ردیابی ذوب
پمپ، پروانه، شیرآلات یا محیط دریاییC95800شیمی آب، سرعت سیال، کاویتاسیون، خوردگی گالوانیکی و تأیید طراح

این جدول نقطه شروع مذاکره فنی است. نتیجه نهایی باید با محاسبات طراحی، تجربه سرویس و استاندارد پروژه تطبیق داده شود.

گواهی متریال آلومینیوم برنز را چگونه کنترل کنیم؟

هویت محموله

نام سازنده، شماره ذوب یا lot، تاریخ، شکل محصول و شماره سفارش باید قابلیت ردیابی داشته باشد.

آلیاژ و استاندارد

UNS، شماره استاندارد، ویرایش توافق‌شده و روش تولید باید با پیش‌فاکتور و نقشه یکسان باشند.

آنالیز شیمیایی

هر عنصر با حداقل و حداکثر خودش کنترل شود؛ فقط دیدن درصد مس یا آلومینیوم کافی نیست.

خواص و آزمون

نوع نمونه، وضعیت عملیات، سختی یا کشش و آزمون‌های تکمیلی باید با سفارش خریدار تطبیق داشته باشند.

وجود یک PDF عمومی یا برگه آنالیز بدون اتصال روشن به شماره ذوبِ کالای تحویلی، ردیابی کامل محسوب نمی‌شود.

اطلاعات لازم برای سفارش یا ریخته‌گری سفارشی

آلیاژ و سرویس

UNS موردنظر، سیال یا محیط، دما، نوع بار، سرعت، روانکاری و حساسیت خوردگی را اعلام کنید.

روش و ابعاد

ماسه‌ای، پیوسته یا سانتریفیوژ؛ ابعاد خام و نهایی، تلرانس، بار تراش، تعداد و وزن تقریبی را مشخص کنید.

پذیرش و تحویل

استاندارد، ویرایش، عملیات حرارتی، MTC، آزمون مکانیکی یا NDT، ماشین‌کاری و شهر مقصد را بنویسید.

کنترل‌های متداول

  • آنالیز شیمیایی و ردیابی ذوب
  • ابعاد خام، رواداری و بار تراش
  • بازرسی سطح و عیوب ظاهری
  • سختی یا کشش در صورت الزام سفارش
  • آزمون غیرمخرب فقط با روش و معیار پذیرش توافق‌شده

وضعیت موجودی

رنگین فلز ممقانی صفحه فروش مستقلی برای میلگرد C95500 دارد. قطر، طول، گواهی و موجودی همان روز باید از واحد فروش تأیید شود. درج این چهار گرید در صفحه مرجع به معنی موجودی دائمی همه آن‌ها نیست.

برای قطعات سفارشی نیز امکان‌سنجی آلیاژ، مدل، روش ریخته‌گری و ماشین‌کاری پیش از اعلام زمان تحویل انجام می‌شود.

منابع رسمی جدول

محدوده ترکیب هر آلیاژ با صفحه رسمی CDA و دامنه استانداردها با ASTM کنترل شده است. متن کامل استاندارد خرید و مدارک پروژه بر خلاصه این صفحه مقدم‌اند.

پرسش‌های متداول استاندارد آلومینیوم برنز

تفاوت C95400 و C95500 چیست؟

C95500 الزام ۳ تا ۵٫۵ درصد نیکل دارد، در حالی که برای C95400 نیکل حداکثر ۱٫۵ درصد است. این تفاوت روی خانواده متالورژیکی و مسیر انتخاب اثر دارد، اما جایگزینی فقط با بررسی خواص، روش تولید و سرویس مجاز است.

آیا C95800 همان C95500 دریایی است؟

خیر. هر دو نیکل آلومینیوم برنز هستند، اما حدود آلومینیوم، آهن، نیکل، منگنز و قیود ویژه آن‌ها متفاوت است. C95800 گرید مستقلی است و باید با کد خودش سفارش داده شود.

برای میلگرد ریخته‌گری پیوسته کدام استاندارد مطرح است؟

ASTM B505/B505M-23 محصولات ریخته‌گری پیوسته rod، bar، tube و shapes را پوشش می‌دهد. شماره آلیاژ، ابعاد، آزمون‌های درخواستی و ردیابی ذوب باید در سفارش روشن باشند.

ASTM B148 برای چه نوع قطعه‌ای است؟

ASTM B148-24 مشخصات ریخته‌گری ماسه‌ای آلومینیوم برنز را پوشش می‌دهد و گریدهای C95200، C95400، C95500 و C95800 در دامنه آن قرار دارند.

آیا خواص مکانیکی C95500 همیشه یکسان است؟

خیر. روش ریخته‌گری، عملیات حرارتی، ابعاد و روش نمونه‌گیری اثر دارند. مقدار پذیرش باید از استاندارد همان شکل محصول و گواهی محموله خوانده شود.

آیا جدول این صفحه گواهی آنالیز محسوب می‌شود؟

خیر. جدول محدوده استانداردی را خلاصه می‌کند. برای پذیرش کالا، MTC یا گواهی متصل به شماره ذوب و سفارش لازم است.

آیا همه چهار گرید همیشه موجود هستند؟

خیر. این صفحه مرجع فنی است. موجودی C95500 و امکان تأمین یا ریخته‌گری سایر گریدها باید برای قطر، مقدار و زمان همان سفارش تأیید شود.

برای سفارش ریخته‌گری آلومینیوم برنز چه اطلاعاتی لازم است؟

UNS، روش تولید، نقشه یا مدل، ابعاد خام و نهایی، بار تراش، تعداد، عملیات حرارتی، استاندارد، آزمون‌ها و شرایط سرویس را ارسال کنید.